Symbolika

Krzyż Harcerski zaprojektował w 1912 roku ks. Kazimierz Lutosławski wzorując go na najwyższym polskim odznaczeniu wojskowym - Krzyżu Virtuti Militari. Wg "Regulaminu Odznak i Oznak" jest odznaką organizacyjną harcerzy i instruktorów. Krzyż Harcerski nosi się 2 cm nad lewą kieszenią munduru (choć lepiej twierdzić, że nosi się go na sercu). Prawo noszenia Krzyża Harcerskiego zyskuje się przy złożeniu Przyrzeczenia Harcerskiego. Na ubraniu cywilnym można nosić jego miniaturki. Krzyż Harcerski ma bogatą symbolikę. Różnie tłumaczy się jego kształt i poszczególne elementy. Dla wszystkich jednak pozostaje czymś niezwykle wartościowym i cennym

Zawołanie "Czuwaj" - Harcerskie pozdrowienie "Czuwaj" używane było dawniej przez rycerzy polskich stojących na warcie. Wtedy miało zapobiec zaśnięciu na posterunku. Teraz przypomina o stałej gotowości każdego harcerza do służby ojczyźnie, pracy dla innych, niesienia pomocy i ustawicznej pracy nad sobą.
Lilijka - Lilijka od początków chrześcijaństwa symbolizuje czystość i cnotę. Nosili ją na swych szatach królowie, na sztandarach książęta, na herbach rycerze.

Harcerska lilijka ma swym kształtem przypominać zakończenie igły magnetycznej kompasu. Tak jak igła wskazywała żeglarzom bezpieczną drogę do domu, tak lilijka symbolizuje jedną z najważniejszych powinności harcerza: postępowanie zgodnie z prawem harcerskim. Inni twierdzą, że tak jak kompas północ, tak lilijka ma harcerzom wskazywać drogę do osiągania ideałów. Trzy literki ONC na ramionach lilijki są skrótem hasła filaretów: "Ojczyzna, Nauka, Cnota". Na węźle widnieje skrót nazwy naszej organizacji ZHP. Na lilijce z krzyża nie ma żadnych liter, są za to dwie gwiazdki. Symbolizują one oczy harcerza, zawsze szeroko otwarte, uważnie obserwujące świat, gotowe dostrzec dobro i zło. Są symbolem oczu patrzących i widzących kiedy i gdzie harcerz może być pomocny.
Krąg - Lilijkę otacza krąg - symbol doskonałości do jakiej dąży harcerska rodzina. Jest to też symbol harcerskiego kręgu, w którym wszyscy są równi i panują braterskie relacje. To oznaka ogromnej woli tworzenia kręgu, z którego promieniować będzie prawość myśli, słów i czynów.

Promienie - Promienie biegnące od lilijki oznaczają dążenie harcerstwa do promieniowania na cały świat wartościami, radością, dobrem.
Węzeł - Węzeł na wieńcu, jak węzeł na chuście ma przypominać o obowiązku wypełnienia przynajmniej jednego dobrego uczynku dziennie.
Wieniec z liści dębowych - Liście dębowe od dawien dawna symbolizują męstwo i dzielność. Wieniec z liści dębowych mieli prawo nosić tylko ludzie władający ogromną siłą - ducha, mięśni, czy magii. Cechy te - męstwo i dzielność - powinny być również udziałem każdego harcerza.
Wieniec z liści lauru - Liście laurowe są symbolem zwycięstwa. Dla harcerza liście laurowe oznaczają zwycięstwo nad własnymi słabościami.
Ziarenka piasku - Ramiona Krzyża Harcerskiego wypełnione są ziarenkami piasku, które symbolizują liczną rodzinę harcerską. Inna interpretacja mówi, że są to nierówności symbolizujące kamienie na drodze życia, perły dobrych uczynków, trudy i znoje, radości i smutki jakie harcerz spotyka na swojej drodze życia.

Lilijka - Odznaka noszona tradycyjnie na nakryciu głowy przez harcerzy i instruktorów. Stylizowana w różny sposób jest używana w większości męskich organizacji skautowych na świecie. Organizacje żeńskie używają znaku liścia koniczyny. W Polsce lilijka obowiązywała zarówno w organizacjach męskiej jak i żeńskiej. Po raz pierwszy pojawiła się u nas na Krzyżu Harcerskim. Następnie używała jej jako odznaki podstawowej, powstała w 1915 r. w Piotrkowie Polska Organizacja Skautowa
	Lilijka harcerska wzorowana jest na igle magnetycznej kompasu - harcerz zawsze wybiera słuszną drogę. Baden - Powell w podręczniku "Skauting dla chłopców" pisał: "Odznaką skautową jest ostrze strzały, takiej jaka na mapach lub w kompasie wskazuje północ. Jest to odznaka wywiadowcy wojskowego, wskazuje bowiem drogę w spełnianiu obowiązku i niesieniu pomocy drugim." Marian Miszczuk ("Harcerskie symbole" pisze: "Strzałka (...) z czasem była rysowana coraz bardziej ozdobnie i zaczęła przybierać kształt zbliżony do lilii herbowej - symbolu władzy królewskiej." W 1927 roku umieszczono na ramionach lilijki skrót haseł Filaretów: ONC - Ojczyzna, Nauka, Cnota. Na zwieńczeniu - napis ZHP. Skrót ONC istniał na lilijce do 1965 roku. Wówczas decyzjami nowego regulaminu zmieniono zarówno kształt jak i usunięto z niej napisy. VII Zjazd ZHP (1981) przywrócił tradycyjne oznaczenie i wygląd harcerskiej lilijki.
		Lilijka jest symbolem WOSM - Światowej Organizacji Ruchu Skautowego (World Organization of the Scout Movement), międzynarodowego stowarzyszenia zrzeszającego organizacje skautowe z całego świata. Lilijka to dawny symbol rycerski, stąd jej kolor biel oznacza czystość. Purpura to kolor królewski. Krąg oznacza dążenie do doskonałości a węzeł  wspólnotę harcerzy. Dwie gwiazdki oznaczają Prawo i Przyrzeczenie Skautowe. Trzy części lilijki to trzy części Przyrzeczenia Skautowego: na służbę Bogu, ludziom i Ojczyźnie. Na środkowej części znajduje się igła kompasu, mająca zawsze wskazywać skautowi dobrą drogę. Główny symbol otoczony jest sznurem związanym węzłem płaskim, symbolizującym jedność i braterstwo ruchu skautowego na całym świecie.

Koniczynka jest symbolem WAGGGS - Światowego Stowarzyszenia Przewodniczek i Skautek (World Association of Girl Guides and Girl Scouts), stowarzyszenia założonego w 1928 roku skupiającego żeńskie organizacje skautowe z całego świata. Złota koniczyna na jasnoniebieskim tle symbolizuje słońce na niebie, które świeci na wszystkie dzieci na świecie. Trzy listki symbolizują trzy części Przyrzeczenia Skautowego: służbę Bogu i Ojczyźnie, służbę innym i przestrzeganie Prawa Skautowego. Łodyżka symbolizuje płomień miłości do człowieka. Żyłka skierowana w górę symbolizuje igłę magnetyczną kompasu wskazującego drogę, a dwie gwiazdki na ramionach oznaczają Prawo i Przyrzeczenie. Krąg zewnętrzny symbolizuje stowarzyszenie skautek o światowym zasięgu.